Thứ 5, ngày 14 tháng 11 năm 2019

 

TIN CHUYÊN NGÀNH
Đặc điểm, tình hình và các biện pháp phòng chống bệnh dại trên người
In bài viết
30-8-2019
Bệnh dại thuộc bệnh truyền nhiễm nhóm B, là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút, lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn của động vật mắc bệnh.
Đặc điểm, tình hình và các biện pháp phòng chống bệnh dại trên người
Nuôi chó trong chuồng (ảnh minh họa)

Đặc điểm chung của bệnh dại trên người

Bệnh dại thuộc bệnh truyền nhiễm nhóm B, là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút, lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn của động vật mắc bệnh. Bệnh thường lưu hành ở các nước thuộc khu vực châu Á và châu Phi. Tại Việt Nam, bệnh dại lưu hành ở nhiều địa phương, chủ yếu là ở các tỉnh miền núi với nguồn truyền bệnh chính là chó. Bệnh thường tăng cao vào mùa nắng nóng từ tháng 12 năm trước đến tháng 5 năm sau. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh dại trên người là sợ nước, sợ gió, co giật, liệt và dẫn đến tử vong. Khi đã lên cơn dại, tỷ lệ tử vong gần như 100% (đối với cả người và động vật). Tiêm vắc xin dại cho cả người và động vật (chủ yếu là chó) là biện pháp hiệu quả để phòng, chống bệnh dại.

Chẩn đoán bệnh dại trên người chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng đặc trưng của bệnh và tiền sử phơi nhiễm với vi rút dại; chẩn đoán xác định bệnh dại bằng các kỹ thuật xét nghiệm: Phát hiện kháng nguyên (FAT), phân lập vi rút, kỹ thuật sinh học phân tử (RT - PCR), phát hiện kháng thể (ELISA, RFFIT, FAVN). Tuy nhiên, trên thực tế do tính nguy hiểm của bệnh dại, nên khi bị động vật nghi dại cắn, người bệnh phải được giám sát và điều trị dự phòng khẩn cấp mà không chờ chẩn đoán xác định bệnh dại ở động vật bằng xét nghiệm. Nguồn bệnh ở Việt Nam, chó là nguồn truyền bệnh dại chủ yếu; thời gian ủ bệnh ở người thông thường là từ 1 - 3 tháng sau phơi nhiễm, hiếm khi có trường hợp thời gian ủ bệnh ngắn dưới 9 ngày hoặc dài tới một vài năm. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, vị trí của vết cắn có liên quan đến nơi có nhiều dây thần kinh, khoảng cách từ vết cắn đến não, số lượng vi rút xâm nhập; vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Bệnh lây truyền chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào, liếm của động vật bị dại lên trên da bị tổn thương. Ngoài ra vi rút dại còn có thể lây truyền từ người sang người qua cấy ghép mô, phủ tạng và vết cắn hoặc tiếp xúc với chất tiết của bệnh nhân bị dại cũng đã được báo cáo. Bên cạnh đó, còn có các đường lây truyền khác nhưng hiếm gặp hơn như lây truyền qua niêm mạc do tiếp xúc hoặc hít phải không khí giọt nhỏ chứa vi rút dại trong hang dơi hoặc tai nạn ở phòng thí nghiệm.

Tình hình bệnh dại trên người ở trong nước và tại tỉnh Kon Tum

Thông tin từ hệ thống báo cáo bệnh truyền nhiễm theo Thông tư 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc hướng dẫn chế độ thông tin báo cáo và khai báo bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm, tính từ ngày 01/01/2019 đến ngày 09/8/2019, cả nước ghi nhận 51 trường hợp mắc bệnh dại tại 26 tỉnh/thành phố. Tại khu vực Tây Nguyên ghi nhận 11 trường hợp mắc bệnh dại (Gia Lai 06, Đăk Lăk 03, Đăk Nông 01, Kon Tum 01).

Trên địa bàn tỉnh Kon Tum, từ năm 2014 - 2017, hàng năm có 01 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại (riêng trong năm 2015 không ghi nhận trường hợp mắc). Năm 2018, toàn tỉnh ghi nhận 05 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại (thành phố Kon Tum 03, Đăk Glei 01, Kon Rẫy 01). Trong năm 2019, tính đến ngày 27/8/2019 trên địa bàn tỉnh ghi nhận 01 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại tại xã Đăk Mar, huyện Đăk Hà.

Các biện pháp phòng, chống bệnh dại trên người

Truyền thông, tuyên truyền tới từng hộ gia đình về tính chất nguy hiểm của bệnh dại, các biện pháp phòng, chống bệnh dại trước và sau phơi nhiễm cho người và động vật để người dân chủ động phòng bệnh cho bản thân và cộng đồng. Tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân nuôi, buôn bán, giết mổ, vận chuyển kinh doanh chó, mèo trong từng thôn, xóm, xã, phường, thị trấn thực hiện các biện pháp quản lý và phòng bệnh trên đàn chó nuôi theo hướng dẫn của cán bộ thú y, ký cam kết thực hiện 5 không: “Không nuôi chó mèo không tiêm phòng dại”, “không nuôi chó, mèo chưa khai báo với chính quyền địa phương”, “không nuôi chó thả rông”, “không để chó cắn người”, “không nuôi chó, mèo gây ô nhiễm môi trường”.

Tuyên truyền cho những người có nguy cơ cao phơi nhiễm với vi rút dại thực hiện tiêm phòng trước phơi nhiễm và những người bị phơi nhiễm với động vật bị bệnh dại hoặc nghi mắc bệnh dại thực hiện điều trị dự phòng bằng vắc xin, huyết thanh kháng dại theo hướng dẫn của ngành Y tế.

Chó thả rông (ảnh minh họa)

Người bị phơi nhiễm (bị chó, mèo cắn/cào, liếm…) phải đến cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị dự phòng càng sớm càng tốt, bao gồm: Rửa vết thương, tiêm vắc xin phòng dại và sử dụng huyết thanh kháng dại nếu có chỉ định; xối rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45°-70° hoặc cồn i ốt để làm giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết cắn; có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn; không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn, tránh khâu kín ngay vết thương; trường hợp bắt buộc phải khâu thì nên trì hoãn khâu vết thương sau vài giờ đến 3 ngày và nên khâu ngắt quãng/bỏ mũi sau khi đã tiêm phóng bế huyết thanh kháng dại vào tất cả các vết thương; tùy trường hợp cụ thể có thể sử dụng kháng sinh và tiêm phòng uốn ván. Sử dụng vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại: Đường tiêm, lịch tiêm và liều lượng cần tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất đã được Bộ Y tế cấp phép. Tuyệt đối không sử dụng thuốc đông y để điều trị bệnh dại trên người./.

Dương Văn Lợt – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật  
Số lượt xem:253
Bài viết liên quan:
Icon  Giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế áp dụng từ ngày 20/8/2019
Icon  Công tác truyền thông phòng chống suy dinh dưỡng và các bệnh không lây nhiễm của Trung tâm Y tế thành phố Kon Tum và Hội Liên Hiệp phụ nữ thành phố
Icon  Tỉnh Kon Tum hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế cho một số nhóm đối tượng từ nguồn ngân sách của địa phương
Icon  Điều chỉnh giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn tỉnh Kon Tum
Icon  Kết quả tự đánh giá chất lượng các bệnh viện trên địa bàn tỉnh 6 tháng đầu năm 2019
Icon  Ngày Dân số thế giới 11/7/2019 và những định hướng về công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới
Icon  Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Kon Tum sau hơn một năm thành lập, ổn định và phát triển
Icon  Giám sát quản lý chất lượng bệnh viện đợt 1 năm 2019 tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Ngọc Hồi
Icon  Công tác xã hội trong bệnh viện - Cần nhiều hơn sự quan tâm
Icon  Tác hại, tập tính và các biện pháp phòng chống ruồi nhặng
THÔNG BÁO
VĂN BẢN MỚI BAN HÀNH
THÔNG TIN CHUNG
HÌNH ẢNH
VIDEO

 

Trang chủ        |      Đăng nhập      
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ Y TẾ TỈNH KON TUM
 © Trang thông tin điện tử Sở Y Tế thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum - Giấy phép số 27/GP-BC, ngày 25/01/2006
    Quản lý và nhập tin: Sở Y Tế, số 808 - Phan Đình Phùng - TP Kon Tum.  
    Người chịu trách nhiệm chính: Đào Duy Khánh. Giám đốc Sở Y Tế tỉnh Kon Tum
    Điện thoại: 0260.3862351; Fax: 0260 3.863048 - 0260 3.861507; Email: soyte-kontum@chinhphu.vn
Phát triển: TNC