Thứ 3, ngày 26 tháng 5 năm 2020

 

HỘI Y DƯỢC HỌC
Loại protein ít người biết đến đóng vai trò quan trọng trong căn bệnh béo phì và chuyển hóa
In bài viết
23-12-2019
Loại protein được tìm ra gần đây thường có rất nhiều trong chất béo; không có nó, cơ thể phải “vật lộn” để điều chỉnh glucose và insulin.

Với những phát hiện không ngờ tới về một loại protein có rất nhiều trong mô mỡ, các nhà khoa học tại Scripps Research đã mở ra cánh cửa đến với những hiểu biết quan trọng mới về căn bệnh béo phì và trao đổi chất. Khám phá của họ đăng trên tạp chí Nature ngày 20/11/2019 có thể đưa đến những phương pháp mới để chữa trị bệnh béo phì và có thể thêm nhiều căn bệnh khác.

Loại protein báo hiệu, được gọi là PGRMC2, trong quá khứ không được nghiên cứu sâu. Là từ viết tắt của “Thành phần màng thụ thể progesterone 2” (progesterone receptor membrane component 2), protein này được phát hiện trong tử cung, gan và nhiều bộ phận khác của cơ thể. Nhưng phòng thí nghiệm của Tiến sĩ Enrique Saez đã thấy rằng nó có mặt nhiều nhất trong mô mỡ, đặc biệt là trong mỡ nâu, nơi chuyển hóa thức ăn thành nhiệt để duy trì nhiệt độ cơ thể và trở nên hứng thú với chức năng này của nó.

Một chức năng quan trọng: “Hướng dẫn viên du lịch” của sắc tố đỏ

Nhóm nghiên cứu dựa trên phát hiện gần đây rằng protein PGRMC2 liên kết và giải phóng một phân tử thiết yếu gọi là sắc tố đỏ (heme). Gần đây được chú ý đến với vai trò cung cấp hương vị cho loại burger dựa trên thực vật Impossible Burger, sắc tố đỏ nắm giữ một vai trò quan trọng hơn nhiều trong cơ thể. Phân tử chứa sắt di chuyển giữa các tế bào để vận hành các quy trình sống quan trọng như hô hấp tế bào, tăng sinh tế bào, sự chết tế bào và nhịp sinh học.

Sử dụng công nghệ sinh hóa và các xét nghiệm nâng cao trong tế bào, Saez và nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng protein PGRMC2 là một phân tử chaperone[1] của sắc tố đỏ, đóng gói phân tử và vận chuyển nó từ ty thể của tế bào, nơi sắc tố đỏ được tạo ra, đến nhân tế bào, nơi nó giúp thực hiện các chức năng quan trọng. Không có phân tử chaperone, sắc tố đỏ sẽ phản ứng lại và tiêu diệt mọi thứ trên đường đi.

Saez - Phó Giáo sư của khoa Y học phân tử phát biểu: “Tầm quan trọng của sắc tố đỏ đối với nhiều quy trình trong tế bào đã được biết đến trong thời gian dài. Nhưng chúng ta cũng đã biết rằng sắc tố đỏ là chất độc đối với vật chất tế bào xung quanh nó và sẽ cần một con đường con thoi (shuttling pathway) nào đó. Cho đến nay, đã có nhiều giả thuyết, nhưng các loại protein vận chuyển sắc tố đỏ vẫn chưa được tìm ra”

 

Một phương pháp tiên tiến chữa căn bệnh béo phì?

Qua các nghiên cứu trên chuột, các nhà khoa học đã xây dựng protein PGRMC2 như là phân tử chaperon của sắc tố đỏ nội bào đầu tiên được mô tả ở động vật có vú. Tuy nhiên, không dừng lại ở đó, họ tìm kiếm điều gì xảy ra trong cơ thể nếu loại protein này không có mặt để vận chuyển sắc tố đỏ.

Và đó là cách họ tìm ra phát hiện lớn tiếp theo: Không có protein PGRMC2 trong mô mỡ của chúng, những con chuột được cho ăn theo chế độ nhiều chất béo trở nên không dung nạp được glucose và vô cảm với insulin – những triệu chứng đặc trưng của bệnh tiểu đường và các căn bệnh chuyển hóa khác. Ngược lại, những con chuột tiểu đường béo phì được điều trị bằng thuốc kích hoạt chức năng của protein PGRMC2 cho thấy một sự cải thiện đáng kể trong các triệu chứng liên quan đến bệnh tiểu đường.

Saez nói: “Chúng tôi đã thấy những con chuột trở nên khỏe hơn, dung nạp được glucose và ít kháng lại insulin. Các phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng việc điều chỉnh hoạt động của protein PGRMC2 trong mô mỡ có thể là một phương pháp dược lý hiệu quả để đảo ngược một số tác động nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh béo phì.”

Theo Tiến sĩ Andrea Galmozzi - tác giả chính của nghiên cứu, nhóm nghiên cứu cũng đánh giá cách mà loại protein này thay đổi các chức năng khác của chất béo nâu và chất béo trắng. Phát hiện đáng ngạc nhiên đầu tiên là chất béo nâu nhìn có vẻ trắng.

Chất béo nâu, thường là thành phần chiếm nhiều nhất trong sắc tố đỏ, được cho là loại chất béo tốt. Một trong những vai trò chủ chốt của nó là tạo ra nhiệt để duy trì nhiệt độ cơ thể. Ở những con chuột không thể sản sinh ra protein PGRMC2 trong mô mỡ, nhiệt độ cơ thể giảm xuống nhanh chóng khi chúng bị đặt trong môi trường lạnh.

Galmozzi nói: “Mặc dù não của chúng đã gửi đi những tín hiệu đúng để bật nhiệt độ, nhưng chuột không có khả năng bảo vệ nhiệt độ cơ thể của chúng. Không có sắc tố đỏ, sẽ gặp phải rối loạn chức năng ty thể và tế bào không có phương tiện để đốt cháy năng lượng tạo ra nhiệt.”

Saez tin rằng có thể kích hoạt phân tử chaperone sắc tố đỏ trong các cơ quan khác – gồm cả gan, nơi một lượng lớn sắc tố đỏ được tạo ra – giúp giảm thiểu các tác động của các bệnh rối loạn chuyển hóa khác như gan nhiễm mỡ không do rượu (non-alcoholic steatohepatitis), một nguyên nhân chính gây ra bởi phẫu thuật cấy ghép gan hiện nay.

“Chúng tôi tò mò muốn biết liệu loại protein này có thực hiện vai trò tương tự trong những mô khác hay không, nơi mà chúng tôi thấy khiếm khuyết trong sắc tố đỏ gây ra bệnh tật”, Saez nói.

 

Nguồn: https://www.sciencedaily.com/releases/2019/11/191120175618.htm (ScienceDaily, ngày 20/11/2019)


[1] Chaperone phân tử là các protein hỗ trợ quá trình "cuộn gấp" hoặc "duỗi mở" hóa trị cũng như lắp ráp hoặc tách các đại phân tử khác. Chaperone có mặt khi các đại phân tử thực hiện các chức năng sinh học bình thường của chúng và hoàn thành chính xác các quy trình gấp và/hoặc lắp ráp.

 

Tiêu Đoàn Việt Hà - Bệnh viện đa khoa tỉnh Kon Tum (dịch)  
Số lượt xem:522
Bài viết liên quan:
Icon  Tăng oxy máu: Độc tính là do liều lượng
Icon  Chăm sóc chuyển tiếp sau sau hồi sức tích cực: Hiện tại và hướng tương lai
Icon  Cập nhật chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Icon  Sổ tay hướng dẫn xử trí và dự phòng hen phế quản (dùng cho Người lớn và Trẻ em trên 5 tuổi)
Icon  DENGVAXIA: Vắc xin sốt xuất huyết Dengue vừa được FDA chứng nhận
Icon  Hội Y Dược học tỉnh Kon Tum tham gia được gì trong việc xây dựng mô hình “Bác sỹ gia đình” trên địa bàn tỉnh Kon Tum?
Icon  Hội Y dược học tỉnh Kon Tum tổ chức khám và cấp thuốc nhân đạo cho 911 người tại huyện Sa Thầy
Icon  Hội Y dược học tỉnh Kon Tum tổ chức khám chữa bệnh nhân đạo tại cộng đồng tại huyện Ngọc Hồi
Icon  Tổng quan: Viêm gan B mạn tính
Icon  Chương trình quản lý sử dụng kháng sinh tại một bệnh viện-trường tuyến Trung ương ở Việt Nam: Một nghiên cứu mô tả dọc chiều thời gian
THÔNG BÁO

Kế hoạch số 404/KH-SYT ngày 14/02/2020 của Sở Y tế về việc tuyên truyền công tác cải cách hành chính nhà nước của ngành Y tế tỉnh Kon Tum năm 2020

Kế hoạch số 4270/KH-SYT ngày 18/12/2019 của Sở Y tế về việc thực hiện công tác cải cách hành chính của ngành Y tế tỉnh Kon Tum năm 2020

Quyết định số 613/QĐ-SYT ngày 28/10/2019 của Giám đốc Sở Y tế về việc thành lập Hội đồng và ban hành Quy chế kiểm tra, đánh giá, chấm điểm cải cách hành chính nhà nước hằng năm đối với các đơn vị trực thuộc Sở Y tế

Quyết định số 595/QĐ-SYT ngày 18/10/2019 của Giám đốc Sở Y tế về việc thành lập Hội đồng đánh giá, chấm điểm kết quả thực hiện công tác cải cách hành chính hằng năm của Sở Y tế

Bảng tự công bố của các đơn vị năm 2020

VĂN BẢN MỚI BAN HÀNH
THÔNG TIN CHUNG
HÌNH ẢNH
VIDEO

 

Trang chủ        |      Đăng nhập      
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ Y TẾ TỈNH KON TUM
 © Trang thông tin điện tử Sở Y Tế thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum - Giấy phép số 27/GP-BC, ngày 25/01/2006
    Quản lý và nhập tin: Sở Y Tế, số 808 - Phan Đình Phùng - TP Kon Tum.  
    Người chịu trách nhiệm chính: Đào Duy Khánh. Giám đốc Sở Y Tế tỉnh Kon Tum
    Điện thoại: 0260.3862351; Fax: 0260 3.863048 - 0260 3.861507; Email: soyte-kontum@chinhphu.vn
Phát triển: TNC