Thứ 6, ngày 15 tháng 11 năm 2019

 

BÀI GIẢNG, KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ Y HỌC
Hen phế quản
In bài viết
24-3-2017
Hen phế quản là một bệnh lý viêm mãn tính phế quản trong đó có sự tham gia của nhiều tế bào và thành phần tế bào. Tình trạng viêm mãn tính này làm tăng đáp ứng quá mẫn đường thở gây những đợt khò khè, khó thở, tức ngực và ho tái diễn, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Những đợt này thường do tắc nghẽn phế quản lan tỏa nhưng không hằng định, thường có thể phục hồi tự nhiên hay do điều trị
Hen phế quản

Hen là gì?

Hen phế quản là một bệnh lý viêm mãn tính phế quản trong đó có sự tham gia của nhiều tế bào và thành phần tế bào. Tình trạng viêm mãn tính này làm tăng đáp ứng quá mẫn đường thở gây những đợt khò khè, khó thở, tức ngực và ho tái diễn, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Những đợt này thường do tắc nghẽn phế quản lan tỏa nhưng không hằng định, thường có thể phục hồi tự nhiên hay do điều trị [5].

Hen phế quản là một bệnh khá phổ biến ở Việt Nam cũng như trên thế giới, xảy ra ở mọi lứa tuổi và có xu hướng ngày càng gia tăng. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2004, trên thế giới có hơn 300 triệu người bị hen phế quản, ước tính đến năm 2025 con số này có thể tăng lên đến 400 triệu người [7]. Tại Việt Nam, nghiên cứu mới đây nhất vào năm 2010 cho thấy, tỉ lệ lưu hành hen phế quản của nước ta là 4,1% [3].

Thiệt hại mà hen phế quản gây ra không chỉ là chi phí trực tiếp cho điều trị mà còn làm giảm khả năng lao động, gia tăng các trường hợp nghỉ học, nghỉ làm và ảnh hưởng đến hoạt động thể lực. Gánh nặng kinh tế của hen phế quản còn chịu ảnh hưởng của mức độ trầm trọng của bệnh, những bệnh nhân bị hen phế quản nặng chiếm khoảng 50%  tất cả các chi phí trực tiếp và gián tiếp, mặc dù chỉ chiếm 10 đến 20% trong tổng số bệnh nhân hen phế quản. Ngược lại, 70% bệnh hen phế quản nhẹ chỉ chiếm 20% tổng chi phí điều trị hen phế quản [4].

Trong 20 năm trở lại đây, nhờ những thành tựu của các chuyên ngành  y học, những kiến thức về hen phế quản ngày một hoàn chỉnh hơn và tiến bộ rõ rệt, góp phần vào việc phòng và điều trị hen phế quản nhằm giảm tỉ lệ tử vong của bệnh này.

Khi nào nghĩ đến hen?

-  Có những cơn khò khè tái phát nhiều lần.

-  Cơn ho về đêm tái phát nhiều lần.

-  Có ho, khò khè, khó thở, nặng ngực khi gắng sức.

-  Có ho, khò khè, khó thở và nặng ngực khi tiếp xúc với một số dị nguyên hay khói ô nhiễm.

-  Có triệu chứng “cảm cúm” kéo dài hơn 10 ngày.

-  Các triệu chứng của bệnh có cải thiện khi điều trị thuốc hen

Các triệu chứng trên xuất hiện hoặc nặng lên về đêm và sáng sớm hoặc khi tiếp xúc với một số dị nguyên hay các yếu tố nguy cơ [1], [6].

Yếu tố nào khởi phát hen? [1], [2], [6]

Mục tiêu điều trị hen là gì?

- Không có triệu chứng hen (hoặc có ít nhất).

- Không thức giấc do hen.

- Không phải dùng thuốc cắt cơn (hoặc dùng ít nhất).

- Không hạn chế hoạt động thể lực.

- Chức năng phổi trở lại bình thường.

- Không có cơn kịch phát [1], [2], [6].

Người bị hen nên làm gì? Nên tránh tiếp xúc với các yếu tố gây bệnh hoặc làm nặng bệnh

- Tránh tối đa việc dùng rượu, bia và các đố uống có cồn, không hút thuốc lá, tránh những nơi môi trường bị ô nhiễm, khói, bụi, mùi thơm, tránh hoạt động gắng sức, tránh xúc động mạnh...

- Một số loại thuốc cần sử dụng thận trọng: aspirin và các thuốc chống viêm không steroid, thuốc chẹn beta.

- Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát để tránh tiếp xúc với bọ nhà, nấm mốc, dán, lông súc vật... [1], [2], [6]

Khi phát hiện bệnh nhân bị hen nên làm gì?

- Đưa bệnh nhân tránh xa những yếu tố có thể kịch phát cơn hen.

- Giúp bệnh nhân dùng thuốc cắt cơn tác dụng nhanh.

- Gọi ngay 115 hoặc bác sĩ giúp đỡ nếu tình trạng khó thở không cải thiện [1], [2], [6].

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Y Tế (2009), tài liệu hướng dẫn chẩn đoán, điều trị hen phế quản.

2. Bệnh viện Bạch Mai (2015), tài liệu khóa đào tạo giảng viên dự án phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản.

3. Trần Thúy Hạnh, Nguyễn Văn Đoàn và cộng sự (2010), Dịch tễ học và tình hình kiểm soát hen phế quản ở người trưởng thành Việt Nam, Trung tâm đào tạo và chỉ đạo tuyến Bạch Mai.

4. Sidney S. Braman (2006), The global burden of asthma, in Chest 2006: American college of chest physicians. tr. pp 4S - 12S.

5. GINA (2011), Global strategy for asthma management and prevention www.ginasthma.org.

6. GINA (2011), Pocket guide for asthma management and prevention for Adults and Children www.ginasthma.org.

7. Matthew Masoli, Denise Fabian,Shaun Holt, Richard Beasley (2004), The global burden of asthma: executive summary of the GINA dissemination committee report, in Allergy 2004: Medical research institute of New Zealand. tr. pp 469 – 478.

Ths. Bs. Hà Thị Huyền, Khoa Nội Tổng Hợp – BV đa khoa tỉnh Kon Tum  
Số lượt xem:787
Bài viết liên quan:
Icon  Bệnh đái tháo đường
Icon  Phòng chống rối loạn do thiếu I-ốt
Icon  Tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất lượng bệnh viện
Icon  Tài liệu: Nuôi dưỡng trẻ nhỏ
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho giảng viên
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho nhân viên y tế
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho nhân viên thu gom vận chuyển, lưu giữ chất thải y tế
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho cán bộ quan trắc môi trường y tế
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho nhân viên vận hành hệ thống xử lý chất thải y tế
Icon  Chương trình và tài liệu đào tạo liên tục quản lý chất thải y tế cho cán bộ chuyên trách quản lý chất thải y tế
THÔNG BÁO
VĂN BẢN MỚI BAN HÀNH
THÔNG TIN CHUNG
HÌNH ẢNH
VIDEO

 

Trang chủ        |      Đăng nhập      
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ Y TẾ TỈNH KON TUM
 © Trang thông tin điện tử Sở Y Tế thuộc Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum - Giấy phép số 27/GP-BC, ngày 25/01/2006
    Quản lý và nhập tin: Sở Y Tế, số 808 - Phan Đình Phùng - TP Kon Tum.  
    Người chịu trách nhiệm chính: Đào Duy Khánh. Giám đốc Sở Y Tế tỉnh Kon Tum
    Điện thoại: 0260.3862351; Fax: 0260 3.863048 - 0260 3.861507; Email: soyte-kontum@chinhphu.vn
Phát triển: TNC